wsiepolskie.pl

Encyklopedia Wsi i Regionów województwo dolnośląskie / powiat ząbkowicki / gmina Kamieniec Ząbkowicki

  • Znajdź dział

  • Galeria zdjęć
  • Walory krajoznawcze, rekreacja
  • Muzea i zabytki

Kamieniec Ząbkowicki

www.kamieniec-zabkowicki.57-230.wsiepolskie.pl

Kościół parafialny p.w. Wniebowzięcia NMP.

Kościół parafialny p.w. Wniebowzięcia NMP. wraz z zespołem budynków dawnego opactwa cysterskiego znajduje się w południowej części Kamieńca, u podnóża Gór Bardzkich i na północ od Nysy Kłodzkiej. Przed 1210 r. przybyli na teren Kamieńca augustianie. Rok 1210 datuje się jako początek parafii w Kamieńcu. W 1248 r. opactwo zostało przekazane cystersom z Lubiąża. Cystersi przystąpili do budowy klasztoru i kościoła. Kościół budowano w latach 1290 - 1350 na planie krzyża.
Świątynia kamieniecka została wzniesiona w stylu wczesnogotyckim przez mistrza Piotra z Ząbkowic Śląskich, jest trójnawową halą z kaplicami umieszczonymi przy transepcie i prosto zamkniętym prezbiterium. Jest jedyną w Polsce halową świątynią pocysterską. Sklepienia krzyżowo – żebrowe wsparte są na smukłych, ośmiobocznych filarach, zdobiących nawę główna, nawy boczne, jak też trzyprzęsłowe prezbiterium. Podstawowym materiałem budowlanym kościoła jest twardy kamień łamany.
Wymiary wnętrza świątyni to: długość 70 m, szerokość 20 m, wysokość 24 m, długość nawy poprzecznej 39m.Za opata Augustyna Neudecka (1681-1702) kościół został przebudowany w stylu barokowym. Wybudowano nowe kaplice przy prezbiterium, położono nowe tynki i posadzkę. Po śmierci opata Augustyna kontynuatorem rozpoczętego dzieła został niezwykle przedsiębiorczy opat Gerard. Woywode (1702-1732). Ostatecznie prace zostały zakończone 23 września 1722 r. W tym dniu kościół został uroczyście konsekrowany przez biskupa sufragana wrocławskiego Eliasza von Sommerfelda i otrzymał tytuł Wniebowzięcia NMP. i św. Jakuba Starszego. W świątyni zwraca uwagę ołtarz główny, jest jednym z najwyższych, drewnianych ołtarzy w Polce, ma ponad22m wysokości i był wykonany w latach 1704-1705. Jego autorem jest wrocławski rzeźbiarz Krzysztof Koeniger.
W ołtarzu umieszczone są dwa obrazy pędzla Michała Willmanna, obraz główny przedstawia wniebowzięcie NMP.- ma 5,5 m wysokości i drugi owalny, umieszczony wyżej i przedstawia Trójcę Św. Powstały one w roku1705, na rok przed śmiercią artysty. Spod dłuta Koengera wyszło więcej dzieł sztuki, ambona i ołtarze boczne. Na zewnątrz kościoła najbardziej dekoracyjną stroną świątyni jest ściana zachodnia. Na cokole umieszczono figurę Chrystusa z krzyżem, po obu stronach, na prostokątnych cokołach znajdują się rzeźby Matki Bożej i św. Józefa. Wykonał je w 1707 roku z piaskowca Antoni Jorg. W roku 2008 elewacja ściany doczekała się renowacji konserwatorskiej. W ciągu ostatnich lat w kościele dokonano wielu remontów.
W 1967 r. przeprowadzono konserwację ołtarza głównego, po powodzi w 1997 r. dokonano remontu posadzki. W 1998 r. odnowiono elewację ściany wschodniej i wymieniono instalację elektryczną w kościele. W 2005 r. została poddana renowacji konserwatorskiej nastawa ołtarzowa wraz z tabernakulum w ołtarzu głównym, która pokryta jest polichromią. Kościół zabezpieczony jest instalacją odgromową, oraz systemem przeciw włamaniowym i przeciwpożarowym.
żródło: www.kz.diecezja.swidnica.pl

Pałac w Kamieńcu Ząbkowickim

Imponujący pałac w Kamieńcu Ząbkowickim, określany często perłą architektury neogotyckiej, wraz z pięknym, 120-hektarowym parkiem powstał w XIX w., z inicjatywy Marianny Orańskiej. Łączy on wątki architektury późnego gotyku angielskiego, średniowiecznych warowni krzyżackich, budowli sycylijskich i mauretańskich. Autorem projektu pałacu był Karl Friedrich Schinkel. Po śmierci słynnego architekta wykonawcą budowli został jego współpracownik – Ferdynand Martius.
W momencie powstania pałac robił ogromne wrażenie zarówno z zewnątrz, jak i wewnątrz. Został zbudowany na planie prostokąta o 75x48 m i otoczony ponad 400-metrowym murem, posiada cztery wysokie – 34-metrowe wieże, a materiałem do jego budowy były starannie szlifowane kamienie i glazurowana – do dziś połyskliwa – cegła. Do wykończenia wnętrz użyto najszlachetniejszych materiałów – marmurów, szlachetnych gatunków drewna, pięknych kafelek – i wykorzystano cenne przedmioty z kolekcji Hohenzollernów.
Niebanalne było również założenie parkowe obiektu. W jego skład wchodziły piękne tarasy, fontanny, oczka wodne, pergole, romantyczne groty oraz mauzoleum.
Ze względu na potężną bryłę pałacu wymagającą olbrzymiej ilości materiału, specjalnie na potrzeby budowy założono w pobliżu cegielnię. Marmury pochodziły z kamieniołomów księżnej Marianny w Stroniu Śląskim i Kletnie.
W 1873 r. właścicielem gmachu został syn fundatorki pałacu – Albrecht von Hohenzollern oraz jego małżonka – Maria von Sachsen Altenburg. W rękach rodu Hohenzollernów budynek pozostał do 1940 r., kiedy to przeszedł w posiadanie Waldemara Pruskiego.
W czasie II wojny światowej Niemcy składowali w pałacu dzieła sztuki, ewakuowane z miast zagrożonych bombardowaniem na terenie całego Śląska (niemal wszystkie wysłano do Niemiec zanim pałac przejęli żołnierze rosyjscy). Ocalałe wyposażenie pałacu zostało w większości wywiezione przez radzieckie wojsko. W 1946 r. budowla w znacznym stopniu została strawiona przez ogień podłożony przez Armię Czerwoną. Przetrwałe elementy wystroju wnętrza przewiezione zostały przez komunistyczne władze m. in. do Pałacu Kultury i Nauki, część rozgrabili szabrownicy. Pałac zaczął popadać w ruinę. Od 1988 r., kiedy dzierżawcą obiektu został Włodzimierz Sobiech, zabytek był stopniowo odrestaurowywany.
Od śmierci dzierżawcy w 2010 r. pałac jest opuszczony. Obecnie gospodarzem zabytku jest gmina Kamieniec Ząbkowicki. Pałac jest w dobrym stanie, ale wymaga potężnego wkładu finansowego. Ogromna liczba pomieszczeń (około 100) jest pusta. Przypałacowy park nie jest zagospodarowany. Zachowała się w nim znaczna część starodrzewia. Pozostały fragmenty rzeźb, kolumn i fontann.
źródło: www.szlakikulturowe.dolnyslask.pl

Słowa kluczowe (tagi): kościoły, pałace, zamki